Your Tube is not my Space

Τελικά αυτή η ημερίδα για τα Social Media είχε περισσότερα καλά απ όσα θα περίμενε κανείς. Είχε κόσμο – το περίμενα- είχε κάποιες ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις -επίσης το περίμενα- είχε ποικίλα σχόλια -αυτό και αν το περίμενα. Είχε όμως και κέφι – και αυτό ειλικρινά δεν το περίμενα. Κάτι ο νεαρόκοσμος και τα καινούρια στελέχη, κάτι το ενδιαφέρον ακόμα και από μεγάλους ανθρώπους κάτι -κυρίως μην κρυβόμαστε- το Twitter Live που έδωσε κάτι διαφορετικό ο κόσμος ξύπνησε για τα καλά. Μεταξύ μας πάντως, μεγάλο ρόλο σε όλο το event έπαιξε η Soto και δικαίως κερδίζει τα καλύτερα σχόλια.  Επειδή η δική μου παρουσίαση είναι πολυ περισσότερο κουβέντα και λιγότερο slides την κάνω και post και τα σχόλια δεκτά. Αν και δεν πιστευω οι θαμώνες να διαφωνούν μαζί μου…

ΥΓ. H επιλογή του Μικρού Πρίγκηπα στο Background είναι by Ioanna και στην αρχή διαμαρτυρήθηκα. Τελικά ευτυχώς πέρασε το δικό της…

What a drag it is getting old» –Rolling Stones

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συνθήματα που είδα γραμμένο στα Εξάρχεια κατά τη διάρκεια των «Νέων Δεκεμβριανών», ήταν το «your tube is not my space» –αν ακόμα και οι πάλαι ποτέ τεχνοφοβικοί θαμώνες της πλατείας εξαρχείων έχουν αρχίσει να περιλαμβάνουν το Ίντερνετ στη συνθηματολογία τους, αυτό σημαίνει ότι το πράγμα προχωράει καλά. Το πρώτο ερώτημα είναι «πόσο καλά;». Και το δεύτερο «για ποιους;» Όσοι παρακολούθησαν από κοντά τη νεολαιΐστικη εξέγερση στο τέλος του προηγούμενου χρόνου, δεν μπορεί παρά να εντυπωσιάστηκαν από το πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε στην οργάνωση των… αντιφρονούντων το Ίντερνετ και δη το κομμάτι του που αποκαλούμε social networks. Αν θέλουμε να πάμε λίγο παραπέρα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι όλο το φαινόμενο ήταν ένα καλό-οργανωμένο social media event –η λέξη κλειδί εδώ, είναι το «καλό-οργανωμένο» και δε θα μπορούσε παρά να είναι, καθώς οι άμεσα ενεχόμενοι (δηλ. οι νεολαίοι), έχουν μια βιωματική σχέση με το Ίντερνετ, τις υπηρεσίες του και τη χρήση τους. Αυτό δηλαδή που δεν συμβαίνει στην αγορά.

Είναι βέβαιο ότι όλοι ξέρουν πλέον το FaceBook, όπως όλοι ήξεραν το MySpace πριν από αυτό, τα blogs και το YouTube λίγο παλιότερα, τα chats λίγο πιο πριν και το e-mail ακόμα πιο παλιά. Εκτός από φημολογίες, το Ίντερνετ είναι communities και η ανάγκη μας για επικοινωνία είναι καταγεγραμμένη από την αυγή της ανθρώπινης ιστορίας. Το πρόβλημα είναι πόσοι (και ποιοι) εκτός του κόσμου των χρηστών, είναι σε θέση να αντιληφθούν τις ιδιαιτερότητες της επικοινωνίας αυτής και να μπορέσουν να μιλήσουν στους χρήστες. Μ’ άλλα λόγια, όλοι ξέρουν τα social media –όμως πόσοι ξέρουν τα social media; Ή, πιο πρακτικά, όλοι έχουν σελίδα στο FaceBook, όμως πόσοι μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν για μια αποτελεσματική εμπορική επικοινωνία;

Τα social networks έχουν τεράστια προτερήματα, όμως τα αντισταθμίζουν και με τεράστια μειονεκτήματα. Είναι communities χρηστών με κοινά ενδιαφέροντα, ανεξέλεγκτα (παρά μόνο από τους ίδιους τους χρήστες τους και –ενίοτε– από κάποιους moderators) και εθιστικά στη χρήση τους. Το πρόβλημα είναι ότι κάθε μια από τις παραπάνω λέξεις μπορεί να τονιστεί τόσο θετικά, όσο και αρνητικά: «community» σημαίνει ότι αντιμετωπίζω διαφορετικά (δηλ. θετικά) αυτόν που είναι ενεργό μέλος και διαφορετικά (δηλ. αρνητικά), αυτόν που δεν είναι. «Χρηστών», σημαίνει ότι αντιμετωπίζω με συμπάθεια αυτόν που είναι χρήστης και με αντιπάθεια αυτόν που δεν είναι. «Ανεξέλεγκτα», σημαίνει ότι καθένας μπορεί να συνεισφέρει κάτι αξιόπιστο ή κάτι αναξιόπιστο και ο μόνος τρόπος να αξιολογήσει κανείς ποιο είναι ποιο (και, ακόμα περισσότερο, να περιορίσει το αναξιόπιστο), είναι με το να είναι μέλος της κοινότητας. Και «εθιστικά στη χρήση τους», σημαίνει ότι πολύ συχνά οι χρήστες τους λειτουργούν παράλογα, τόσο ως προς το πόσο τα χρησιμοποιούν, όσο και ως προς το πόσο γρήγορα παύουν να τα χρησιμοποιούν.

Τα social networks είναι ένας κόσμος. Στον οποίο οι άνθρωποι της εμπορικής επικοινωνίας, καλούνται να μιλήσουν, όχι από την πλευρά αυτού που ανακοινώνει (όπως στην τηλεόραση, στην έντυπη διαφήμιση ή στο outdoor), αλλά από την πλευρά του insider, του one of us. Και, δυστυχώς, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, δεν είναι insiders ή one of us –είναι one of them. «Your tube is not my space», γράφει με σπρέι στον τοίχο του Πολυτεχνείου ο νεαρός με τα piercing και την τσάντα Eastpak και καλό είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι βρέθηκε εκεί δίνοντας ραντεβού μέσω Twitter και αφού διάβασε μια ανάλυση του τι έγινε στα blogs. Ο νεαρός αυτός (15-30 –πολύ καλό δημογραφικό, όχι;) δίνει τόση βαρύτητα στα social media, ώστε να ρισκάρει ένα γερό ξυλοκόπημα από τα ΜΑΤ και μερικά βράδια στο κρατητήριο της ΓΑΔΑ. Εμείς δίνουμε;

Τα social networks είναι παρέες. Όπως ήταν παρέες οι σελίδες των mailing lists και τα Usenet groups των προηγούμενων δεκαετιών. Πώς μιλάει κανείς σε μια παρέα –ηλεκτρονική ή πραγματική; Πότε μπορείς να αρθρώσεις σοβαρό λόγο σε μια παρέα και πότε οι απόψεις και οι προτάσεις σου βαραίνουν; Όλοι έχουμε περάσει από παρέες (γυμνασιακές, φοιτητικές, επαγγελματικές) και όλοι έχουμε δει ότι κάποιοι ακούγονται περισσότερο από κάποιους άλλους, άσχετα αν πρόκειται για την απόφαση του πού θα πάμε σινεμά, για το τι σημαίνει «you don’t need a weatherman to know which way the wind blows» στο Subterranean Homesick Blues του Dylan, για το αν ήταν όντως οφσάιτ η φάση που κόστισε στον Ολυμπιακό το ματς της προηγούμενης Κυριακής ή για το αν πρέπει να γίνει κατάληψη στη σχολή. Το ίδιο συμβαίνει και στα social networks, και αν ένας marketer θέλει να μιλήσει στους ανθρώπους που το αποτελούν (και, ακόμα περισσότερο να τους πείσει να αγοράσουν κάτι), πρέπει να αποφασίσει να γίνει ένας από αυτούς. Ή να βρει κάποιον που είναι.

Τα social networks είναι περιεχόμενο –αυτό δηλαδή που απουσιάζει από το .gr domain. Επίσης, κινούνται γύρω από τη γνώση του μέσου –η οποία επίσης απουσιάζει από την ελληνική αγορά. Πιο σημαντικό όμως, κινούνται γύρω από την αίσθηση της συνεισφοράς και δη, της ανιδιοτελούς συνεισφοράς –τα καλύτερα σχετικά παραδείγματα είναι το Linux, τα δίκτυα Ρ2Ρ και η WikiPedia: εκατομμύρια εργατοώρες δαπανήθηκαν, δαπανώνται και θα εξακολουθήσουν να δαπανώνται προκειμένου οι χρήστες να έχουν κάτι που δεν είχαν ή κάτι καλύτερο από αυτό που είχαν (και που συχνά είναι πληρωμένο και δη ακριβά). Μπορεί ο κόσμος του interactive marketing να αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση; Λέμε συχνά ότι, ό,τι πληρώνεις παίρνεις, υπονοώντας ότι κάτι άνευ τιμής είναι και άνευ αξίας. Απάντηση με τρεις λέξεις: Internet Movie Database.

Μήπως τα παραπάνω είναι υπερβολικά geeky και όχι αρκετά εμπορικά; Μια ακόμα πιο λακωνική απάντηση: Lost. Πέραν της σεναριακής, σκηνοθετικής ή υποκριτικής αξίας της συγκεκριμένης σειράς, υπάρχει αμφιβολία ότι οι άνθρωποι του δικτύου ABC χρησιμοποίησαν τα social media με τον καλύτερο τρόπο για να την προωθήσουν; Tie-in sites, forums. και games φτιαγμένα από το δίκτυο λειτουργούν παράλληλα με τα αντίστοιχα των fans, αυξάνοντας το fan base, ενισχύοντας την τηλεθέαση του προγράμματος και προωθώντας το official merchandise του. Πόσοι πιστεύουν ότι η απήχηση της σειράς θα ήταν η ίδια, αν δεν είχε χρησιμοποιηθεί το viral marketing στα communities των «Lostaways»;

Εν κατακλείδι, οι νεαροί του Δεκέμβρη, η κοινότητα του Linux, των Ρ2Ρ και της WikiPedia, οι άνθρωποι του IMDB και η ομάδα παραγωγής του Lost, κατάφεραν να χρησιμοποιήσουν αυτό που (σήμερα) αποκαλούμε social networks για να πετύχουν τον στόχο τους. Μ’ άλλα λόγια, να περάσουν το μήνυμά τους, είτε αυτό ήταν η διάχυση της γνώσης, ένα καλό software, η οργή απέναντι σε ένα άδικο γεγονός ή τα ψηλά νούμερα τηλεθέασης. Χρησιμοποίησαν την τεχνολογία ως εργαλείο (και όχι σαν αυτοσκοπό), αξιοποίησαν το Ίντερνετ και τη δυνατότητα που προσφέρει για δημιουργία ζωντανών κοινοτήτων και πούλησαν αυτό που ήθελαν να πουλήσουν –το αν το έκαναν με οικονομικό κίνητρο είναι αδιάφορο. Και είναι η σειρά του κόσμου της interactive επικοινωνίας να μάθει από τα παραδείγματα αυτά. Η τεχνολογία υπάρχει και όσο περνάει ο καιρός γίνεται καλύτερη και πιο προσιτή. Αυτό που λείπει, είναι η εκ των ένδον γνώση.

Αυτό που πρέπει να αντιληφθούμε είναι ότι δεν αρκεί μια σελίδα στο FaceBook ή η προσθήκη ενός forum στο σάιτ που φτιάχνουμε για τον πελάτη μας. Χρειάζεται βαθιά και ευφυής εμπλοκή –αυτό που στον κόσμο των γλωσσών αποκαλείται immersion– και αν δεν μπορούμε να την κάνουμε, ας καθίσουμε ξανά στα θρανία και ας μάθουμε πώς ή, όπως είπα και παρραπάνω, ας προσλάβουμε τους ανθρώπους που μπορούν –σε τελική ανάλυση, το κάνουμε κάθε φορά που χρειαζόμαστε έναν ειδικό σε κάποιον τομέα, γιατί όχι και εδώ; Αν θέλουμε οι χρήστες των social networks να μας εμπιστευθούν αρκετά ώστε να ακούσουν αυτά που λέμε, θα πρέπει (εμείς ή οι συνεργάτες μας), να μιλήσουμε τη γλώσσα τους, να γίνουμε μέρος του περιβάλλοντός τους, να συνεισφέρουμε στην κοινότητά τους και τότε να δοκιμάσουμε να τους πουλήσουμε ένα προϊόν ή μια υπηρεσία. Σε αντίθετη περίπτωση, θα (εξακολουθήσουμε να) αντιμετωπιζόμαστε ως γραφικοί (στην καλύτερη περίπτωση), ως παρείσακτοι (στη χειρότερη) ή ως αδιάφοροι (στην ενδιάμεση). Είναι αυτή η θέση που θέλουμε να έχουμε σε μια παρέα;

Advertisements


Categories: Internet Life

5 replies

  1. Ευχαριστούμε για τα καλά λόγια.
    Λυπάμαι που δεν έπαιξε το τραγούδι στην παρουσίασή σου, πιστεύω ότι θα ήταν ένα + στην ήδη ζωντανή ατμόσφαιρα.
    Next time…

  2. Πιθανόν να είμαι εκτός θέματος (ξέρεις ότι η σχέση μου με τον τομέα σου είναι ανύπαρκτη) έχω όμως την εντύπωση ότι κακώς πιστεύουμε ότι ο “σκληρός πυρήνας” χρηστών στα Social Media είναι οι ηλικίες 15-25 (και μάλλον όχι 30) που πήραν μέρος στα “Νέα Δεκεμβριανά”.
    Από την καθημερινή μου επαφή, λόγω δουλειάς, με τα πιτσιρίκια που νομίζω τους ενδιαφέρει κυρίως το P2P και το Warcraft και από την τρίχρονη εμπειρία μου στα blogs θα έλεγα ότι μάλλον οι ηλικίες 30-45 δίνουν το στίγμα της ελληνικής μπλογκόσφαιρας όπως και σε έναν βαθμό του facebook. Εντύπωση μου κάνει και ο μεγάλος αριθμός έγγαμων και μη μητέρων στα 35+ που έχουν καθημερινή επαφή με τα Social Media.
    Μάλλον το Mothers Little Helper δεν είναι πλέον το Prosac που έλεγαν οι Stones αλλά το πληκτρολόγιο.

Trackbacks

  1. Wikipedia » Your Tube is not my Space
  2. Social Media & Communiation - theTUthinkPRway | TU Think PR
  3. Είμαστε Χρυσοθήρες; (Όλοι ; – Όλοι;) « Uroborus

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: